Welkom bij de Stichting Stolpersteine voor Amsterdam en omstreken
Onze missie is om de herinnering levend te houden aan de mensen die rond en tijdens de Tweede Wereldoorlog slachtoffer van het nationaalsocialisme waren. De stichting doet dit door deel te nemen aan het Stolpersteine-project van de kunstenaar Gunter Demnig.
Aanvraagstop Stolpersteine in Amsterdam
Tijdelijke stop op nieuwe aanvragen
Tot onze spijt hebben wij moeten besluiten tijdelijk geen nieuwe aanvragen voor Stolpersteine in Amsterdam in behandeling te nemen.
De reden: er is momenteel een wachtlijst van ruim 1.700 aanvragen, terwijl de Stiftung Spuren (de organisatie van kunstenaar Gunter Demnig) voorlopig slechts 28 stenen per maand kan leveren – met een mogelijk maximum van 50 per maand in de toekomst.
Gemiddeld ontvangen wij meer dan 60 nieuwe aanvragen per maand. Zonder ingrijpen zou de achterstand alleen maar verder oplopen.
Voorrang voor familie en nabestaanden
Om recht te doen aan de persoonlijke betrokkenheid, geven wij voorrang aan aanvragen van familieleden of anderen die een persoonlijke relatie hebben met de persoon voor wie een steen wordt geplaatst. Aanvragen zonder persoonlijke relatie krijgen vooralsnog lagere prioriteit. Lopende aanvragen die al ver gevorderd zijn, worden nog wel afgehandeld.
Wie komt in aanmerking voor een Stolperstein?
Het beleid hierover blijft ongewijzigd; een Stolperstein kan worden aangevraagd voor:
- Joden
- Sinti en Roma
- Verzetsstrijders
- Dwangarbeiders
- Deserteurs
- En anderen die slachtoffers zijn van de bezetting van Nederland door de Nazi’s (1940 – 1945)
Dit beleid is conform de richtlijnen van de Stiftung Spuren / Gunter Demnig.
Nieuwe aanvragen
Vanaf 1 november 2025 is het niet meer mogelijk een nieuwe aanvraag in te dienen. We zullen per 1 mei 2026 besluiten of de stop verlengd wordt.
In uitzonderlijke gevallen kunt u mailen naar contact@stichting-stolpersteine.nl met een korte motivatie waarom uw aanvraag in aanmerking zou moeten komen voor een uitzondering.
Lopende aanvragen en plaatsingen
- Stenen die al door de Stiftung Spuren zijn geleverd, worden de komende tijd geplaatst. Onze vrijwilligers nemen hierover contact op met de aanvragers.
- Aanvragers van reeds ingediende aanvragen ontvangen persoonlijk bericht van ons bestuur.
Tot slot
Met dit besluit willen wij niets afdoen aan het belang van welke aanvraag dan ook. Wij kiezen er echter voor om – binnen onze beperkte mogelijkheden – voorrang te geven aan aanvragen van of voor mensen die zelf nog rechtstreeks geraakt zijn door de Holocaust, vaak mensen op hoge leeftijd.
AANVRAGEN VOOR UTRECHT
Voor Utrecht kunnen aanvragen ingediend worden via de website van Stolpersteine Utrecht; deze vallen niet onder de aanvraagstop voor Amsterdam.
Stolperstein Etty Hillesum tijdelijk weggehaald wegens verbouwing
In juli 2020 werd een Stolperstein geplaatst voor Etty Hillesum voor de deur van Gabriël Metsustraat 6, op initiatief van het Etty Hillesum Onderzoekscentrum. In februari 2024 hebben we de steen tijdelijk weg laten halen vanwege de verbouwing van het pand. Sedertdien krijgen we veel verontruste mailtjes over waar de steen is. Hoewel de verbouwing bijna gereed is, zal het toch nog een tijd duren voordat de kust geheel veilig is en de steen weer teruggeplaatst kan worden. Dat zal niet voor september 2025 zijn.
Stolpersteine tijdelijk verwijderd vanwege glasvezelaanleg
In grote delen van Amsterdam Oost worden momenteel Stolpersteine tijdelijk verwijderd vanwege de aanleg van glasvezel. Er zijn foto’s gemaakt om de juiste locaties van de stenen vast te leggen. Verwijdering gebeurt door de bekende stratenmakers Wilfred en René die de stenen ook geplaatst hebben. De aanvragers worden zo mogelijk door de Stichting Stolpersteine op de hoogte gesteld als de stenen weggehaald worden.
De Stolpersteine worden opgeslagen bij de gemeente en na afloop van de werkzaamheden, als de uitvoering door de gemeente is goedgekeurd, worden de Stolpersteine teruggeplaatst. Dat kan wel een paar maanden duren, temeer daar de glasvezelfirma zich niet altijd aan de planning kan houden.
In de Marcusstraat worden de Stolpersteine voorlopig niet teruggeplaatst omdat die straat tot in de eerste helft van 2025 geheel gereconstrueerd wordt.
De herprofilering van de Ruyschstraat is uitgesteld en start pas na augustus. Daarom zijn de Stolpersteine daar wel weer teruggeplaatst.
Ook op andere locaties worden soms kortere, soms langere tijd Stolpersteine weggehaald door de gemeente vanwege werkzaamheden. De stenen worden teruggeplaatst als de gemeentelijke inspecteurs het werk hebben goedgekeurd. Daarom duurt het vaak langer dan u als bewoner denkt!
Inlichtingen bij josephine.de_man@stichting-stolpersteine.nl
Schoonmaken van Stolpersteine
Achtergrond
Het messing oppervlak van Stolpersteine oxideert na verloop van tijd en verkleurt. Op den duur kunnen ze bijna zwart worden. Alleen door regelmatig poetsen blijven de stenen mooi en leesbaar. Niet elke steen verkleurt op dezelfde manier omdat messing een legering is – van koper en zink – en de legering niet altijd hetzelfde is. Op schoonmaken reageren de stenen ook verschillend.
Voorbereiding voor het schoonmaken
U hebt nodig:
- een veger om het straatvuil te verwijderen
- een gewoon afwassponsje (met een ruwe kant, maar dat niet krast) of heel fijne schuurwol
- vloeibare groene zeep
- een zuurvrij poetsmiddel voor metaal (zie hieronder)
- zachte oude doeken
- een fles water
- aan te bevelen is een knielkussentje!
Hoe gaat u te werk?
- Hoe ziet de steen eruit? Erg donkere stenen eerste met groene zeep goed schoonmaken. Voor minder verkleurde stenen volstaat poetsen met poetsmiddel
- Verwijder het grove vuil van de steen en zorg dat er niets meer op ligt dat kan krassen
- Spuit groene zeep op de steen en behandel hem met een schuursponsje tot hij weer licht van kleur is.
- Wrijf de steen in met het doekje of spons met het poetsmiddel (niet te veel) en laat het even inwerken
- Daarna de steen krachtig schoonwrijven met de doeken en telkens een schoon stukje doek gebruiken. Goed uitwrijven want anders trekt de steen vuil aan. Net als bij zilverpoetsen wordt het metaal eerst zwart en daarna schoner en mooier.
Welk reinigingsmiddel gebruiken?
- aanbevolen reinigingsmiddelen zijn Amway Metal Cleaner, Peek, Sidal of Flintoline.
- gebruik geen combinatie van zuur en zout: het werkt even fantastisch, maar verkleurt het messing plaatje en tast het aan, zodat het daarna sneller vies wordt
- Gebruik geen Brasso, er zit ook een zuur in.
- Gebruik geen staalborstels of andere harde of scherpe voorwerpen, die krassen geven
Er zijn op internet verschillende video’s met reinigingsinstructies te vinden, zoals deze
How to clean Stolpersteine video
Door Stolpersteine te verzorgen houdt u de herinnering aan de slachtoffers levend.
Daarvoor onze hartelijke dank!
Wat zijn Stolpersteine?
Sinds 1992 maakt kunstenaar Gunter Demnig steentjes met een messing bovenlaag die gelegd worden in de stoep voor de laatste (vrij gekozen) woning van iemand die tijdens de Tweede Wereldoorlog slachtoffer geworden is van de nationaal-socialistische beweging. De stenen worden op aanvraag gemaakt en gelegd.
Waar zijn Stolpersteine?
In Nederland zijn de eerste Stolpersteine op 29 november 2007 geplaatst.
De Stichting 18 September biedt een dagelijks geactualiseerde kaart waarop alle Stolpersteine in Nederland staan.
Wie kan een aanvraag doen?
Iedereen kan een Stolperstein aanvragen. Voor iedereen die vermoord is door het nazi-regime, maar ook voor slachtoffers die uit angst voor de bezetters zelfmoord pleegden. Ook worden stenen geplaatst voor mensen die moesten onderduiken of anderszins hebben geleden onder het nationaalsocialisme. De stichting wil geen oordeel uitspreken over wie kan worden aangemerkt als slachtoffer en wie niet.
“Tracks: Stumbling Stones Amsterdam”
Deze korte documentaire „Tracks: Stumbling Stones Amsterdam“ van de Amerikaanse Maclovia Martel gaat over de plaatsing van Stolpersteine langs de Herengracht in Amsterdam in maart 2022. De film werd tijdens het Toronto Documentary Feature & Short Film Festival in januari 2023 onderscheiden met de prijs voor “The Best Cinematography“. De film verschijnt zomer 2023. Meer informatie over de onderscheiding kunt u hier vinden.
Over de Stichting
De Stichting Stolpersteine heeft sinds het begin samengewerkt met de STIFTUNG – SPUREN – GUNTER DEMNIG (Stichting Sporen) in Duitsland.
De STIFTUNG – SPUREN – GUNTER DEMNIG beheert de gegevens van alle Stolpersteine die wereldwijd zijn gelegd en is verantwoordelijk voor de productie van de Stolpersteine.
Stolpersteine in andere plaatsen
- Voor Stolperstenen in plaatsen in Nederland anders dan Amsterdam, Amstelveen, Landsmeer, Watergang en Utrecht, klik hier.
- Voor Stolpersteine in een aantal plaatsen in België en Luxemburg, klik hier.
- Voor Stolpersteine in andere plaatsen in de Benelux, stuur een mail naar benelux@stolpersteine.eu
- Voor Stolpersteine buiten de Benelux, stuur een mail naar info@stolpersteine.eu
Steun ons
Stichting Stolpersteine is een officieel erkend goed doel zonder winstoogmerk. Dit is door de Nederlandse overheid bevestigd met een ANBI-status. Dit garandeert dat alle donaties worden ingezet voor het doel van de stichting; het leggen van Stolpersteine.